رشيد الدين فضل الله همدانى
46
جامع التواريخ ( تاريخ هند و سند و كشمير ) ( فارسى )
و امّا عادات و رسوم و سيرت و طريقت اهل هند آن است كه پادشاهان بسيار دارد به حسب وسعت و بسطت ديار ؛ و هرگاه كه ميان ايشان اتّفاق جنگ و خصومت افتد ، يك آلت حرب و طعن ايشان فيلان بسيار باشد ؛ و مبارزان و بهادران ايشان يكيك جنگ كنند ، و تا كشته نشوند يا نكشند روى از معركه نگردانند از غايت حميّت ؛ و آلت جنگ ايشان تيغ پلارك هندى باشد ، به تير و كمان مهارتى ندارند . و زعم اهل هند آنست كه به ايّام سابق و اعوام قديم پادشاهى بود نام او ادتى « 1 » كه تمامت پادشاهان روى زمين از نسل و ذريّت وىاند ، و نشايد كه پادشاهى باشد كه نه از نسل و اصل او بود . كه در عالم منتشر و متفرّقاند ، و عنايت حقتعالى به آن يك نفس ظاهر بود ، و او را وعده داد كه همه پادشاهان عالم از نسل و صلب او باشند ، مانند آنچه عنايت و موهبت بارىتعالى دربارهء ابراهيم « 2 » خليل عليه السّلام - كه اكثر انبيا از نسل او باشند ، و مانند آنچه نشايد كه آدمى باشد و نه از نسل آدم « 3 » صفى عليه السّلام - بود ؛ ليكن غرض ايشان معنوى است مانند آنچه نفوس سلاطين و پادشاهان از جمله نفوس بزرگ مقدّساند و بحقيقت متّحد ؛ و دعوى مىكنند كه در تاريخ ايشان عمود شجرهء اصل اين پادشاه نگاه داشتهاند ؛ و اگر در ملك هند پادشاهى باشد كه شجرهء او به پادشاهان نكشد ، او را از پادشاهى معزول كنند و خوارج را منعدم گردانند . و عادت و رسم اهل هند چنان است كه طوايف مردم را مرتبه و پايه و صنعت معيّن باشد كه رخصت تجاوز از آن نتوانند كرد ، و به كار و صنعت يكديگر شروع نتوانند كرد ؛ و اگر كسى از طبقه و مرتبهء « 4 » خود تجاوز كند ، او را
--> ( 1 ) . 'Aditi ( ditya ) ( 2 ) . Ibr him ( 3 ) . Adam ( 4 ) . Kaste